ÖÀÀØÈÄ ÊÀÄÀÑÒÐÛÍ ¯ÉË ÀÆÈËËÀÃÀÀà È˯¯ ÍÝÝËÒÒÝÉ, ÈË ÒÎÄ ßÂÓÓËÀÕ ÒÀË ÄÝÝÐ ÎÍÖÃÎÉ ÀÍÕÀÀÐ× ÁÀÉÃÀÀ

×àìã¿é õýë àì òàòëàæ, èðãýäèéã ÷èðýãä¿¿ëäãýýðýý íýðä ãàð÷ áàéñàí ÀÌÃ-ûí äàðãà óäèðäëàãóóä ñîëèãäîæ, çîõèîí áàéãóóëàëòûí îëîí ººð÷ëºëò¿¿äèéã àð àðààñ íü õèéëýý. Ìîíãîë óëñûí õýìæýýíä îëãîäîã õàéãóóë, àøèãëàëòûí òóñãàé çºâøººðë¿¿äèéã çºâõºí ýíý ãàçàðò øèéäýæ õÿíàäàã ó÷ðààñ ¿éë àæèëëàãààíûõàà ãîðèìûã äîðâèòîéõîí øèíý÷ëýõ øààðäëàãà ç¿é ¸ñîîð òóëãàðààä áàéñàí.

Òèéìýýñ ÷  êàäàñòðûí ¿éë àæèëëàãààíû äîòîîä çààâðûã øèíý÷ëýí áàòëàæ, òºðèéí àëáàí õààã÷èéí  ¸ñ ç¿éí ä¿ðýìòýé áîëñíîîñ ãàäíà ºðãºäºë õ¿ëýýí àâ÷ øèéäâýðëýõ ÿâöûã èë òîä, ÷èðýãäýëã¿é áîëãîõ çîðèëãîîð íýëýýäã¿é ººð÷ëºëò¿¿äèéã îðóóëààä áàéíà.̺í ò¿ð çîãñîîãîîä áàéñàí ºðãºäºë õ¿ëýýí àâàõ àæëàà ÷  äàõèí ýõë¿¿ëýýä áàéãàà.

Ýíý ìýò ¿éë àæèëëàãàà íü ¿ðãýëæ îëíû àíõààðëûí òºâä áàéäàã ÀÌÃ-ûí øèíýýð õýðýãæ¿¿ëæ ýõëýñýí áîäëîãî øèéäâýð¿¿äèéí òàëààð ìýäýýëýë àâàõ çîðèëãîîð Çàõèðãàà óäèðäëàãûí õýëòñèéí äàðãà Á. Ò¿âøèíæàðãàëòàé óóëçëàà.

- Ñàÿõíààñ òóñãàé çºâøººðºë õ¿ññýí ºðãºäºë àâ÷ ýõýëñýí ãýñýí. Øèíýýð ºðãºäºë ºã÷ áàéãàà àæ àõóéí íýãæ¿¿äýä èë òîä, øóóðõàé, õ¿íä ñóðòàëã¿é ¿éë÷ëýõ òàë äýýð îíöãîé àíõààð÷ áàéãàà ãýæ äóóëëàà?

- ¯íäñýíäýý òýãæ õýëæ áîëíî. Áèä êàäàñòðûí ¿éë àæèëëàãààíû äîòîîä çààâðûã óëàì áîëîâñðîíãóé áîëãîæ øèíý÷èëñýí. Îäîî ºðãºäºë õ¿ëýýí àâ÷ øèéäâýðëýõ á¿õ ¿éë àæèëëàãàà øèíý çààâðààð  ÿâàãäàæ áàéíà. Äîòîîä çààâðûí îëîëòòîé òàëóóäààñ äóðäâàë ºðãºäëèéã õóóëèéí äàãóó 20 õîíîãò çààâàë áàãòààí øèéääýã áîëñíîîð õóãàöààã¿é õ¿ëýýëòýíä öýã òàâèëàà. ̺í øàò äàìæëàãûã öººð¿¿ëæ ºðãºäëèéã íýã ìýðãýæèëòýí õî¸ð õîíîãò áàãòààí õÿíàæ äàðààãèéí øàòàíä øèëæ¿¿ëäýã áîëñîí. ªðãºäëèéã øàëòãààíã¿éãýýð óäààæ ÷èðýãä¿¿ëñýí àæèëòàíä õàðèóöëàãà òîîöäîã æóðàìä øèëæñýí. Èíãýñíýýð ºðãºäºë ãàöäàã, ¿¿íèéãýý äàãààä ýëäýâ õàðäëàãà, õýë àì ¿¿ñäýã, ãàð õ¿íäð¿¿ëýõã¿é áîë àæèë ÿâäàãã¿é ãýõ òîãòñîí îéëãîëò ýöýñ áîëæ áàéãàà. Àëèâàà ¿éë àæèëëàãàà õààãäìàë áàéõ òóñàì õàðäëàãà, áóõèìäàë äàãóóëäàã ó÷èð á¿õíèéã èë òîä, íýýëòòýé, òîäîðõîé áàéëãàõ øèíý øèéäâýð ¿ð ä¿íãýý ºãíº ãýäýãò èòãýëòýé áàéíà.

- Õóó÷èí ÀÌÕÝÃ-ûí õîðü ãàðóé àæèëòàí Àâèëãàëòàé òýìöýõ ãàçàðò øàëãóóëæ áóðóóòàé íü òîãòîîãäñîí ãýõ ÿðèà õýâëýë ìýäýýëëýýð öàöàãäñàí. Ýíý àñóóäàëä òàíàéõààñ õýäýí õ¿í õîëáîãäñîí þì áý?

- Òýð ÿðèãäààä áàéãàà õîðü ãàðóé õ¿íèé 3 íü ÀÌÃ-ûíõ, ¿ëäñýí íü ãàçðûí òîñíû àæèëòíóóä. Ýäãýýð ãóðâàí õ¿íèé õî¸ð íü õºðºí㺠îðëîãûí ìýä¿¿ëãýý õóãàöààíä íü ãàðãàæ ºãººã¿éãýýñ ¿¿äýí øàëãóóëæ áàéãààä á¿òöèéí ººð÷ëºëòººð àæëààñ ÷ºëººëºãäñºí. ¯ëäñýí íýã àæèëòàí òóõàéí ¿åä ºâ÷òýé áàéñàí ó÷èð øààðäëàãàòàé ìýäýýëëèéã íü ÀÒÃ-ò õ¿ðã¿¿ëñýí.

- Åð íü ÀÌà òºðèéí àëáàí õààã÷èéí ¸ñ ç¿éí ä¿ðýìòýé áîëæ áàéãàà íü öàãàà îëñîí ÷óõàë øèéäâýð áîëîâ óó?

- Íýã õ¿íèé áóðóóòàé ¿éëäëýýñ áîëîîä á¿õýë á¿òýí áàéãóóëëàãûí íýð ãàðäàã ÿâäàë õàà ÷ áèé. Òèéìýýñ òºðèéí ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëæ áàéãàà àæèëòàí ºíäºð ¸ñ ç¿éòýé, õàðèóöëàãàà õ¿ëýýõ óõàìñàðòàé áàéõ íü á¿õíýýñ ÷óõàë. Ýíý ÷ ¿¿äíýýñ ÀÌà ¸ñ ç¿éí ä¿ðìýý áàòëàæ ¿¿íèéãýý õýðýãæ¿¿ëäýã çºâëºëòýé áîëëîî. ¨ñ ç¿éí ä¿ðìýíäýý òºðèéí àëáàí õààã÷èéí õîðèãëîõ ¿éëäë¿¿äèéã íàðèéí çààæ îðóóëñàí. ªíãºðºã÷ ãóðâàí ñàðûí õóãàöààíä äýýð ÿðüñàí ¸ñ ç¿éí ä¿ðìýýñ ãàäíà êàäàñòðûí ¿éë àæèëëàãààíû äîòîîä çààâàð, õºäºëìºðèéí äîòîîä æóðàì, íèéãìèéí áàòàëãààã õàíãàõ õºòºëáºð, ñóðãàëòûí õºòºëáºð çýðãèéã øèíýýð áàòëàí õýðýãæ¿¿ëæ ýõëýýä áàéãàà.

- ÀÌÃ-ààñ îéðûí õóãàöààíä õèéæ ã¿éöýòãýñýí òîìîîõîí àæèë áîë ìîíãîë îðíû ãàçàð íóòàã äàõü ýðäýñèéí õóðèìòëàëòàé òàëáàéã íýã ìºð ÿëãàæ öýãöýëñýí ÿâäàë áàéõ. Ýíý òàëààð ìýäýýëýë ºãºº÷?

- Òèéì ýý, 1:50 000, 1:200 000-íû ìàøñòàáòàé òàëáàéä óëñûí òºñâèéí õºðºí㺺ð õàéãóóë õèéñýí àæëûí òàéëàíã àðõèâààñ íýã á¿ð÷ëýí ø¿¿æ ýðäñèéí õóðèìòëàëòàé òàëáàéí õýìæýýã øèíýýð òîãòîîëîî. Ýðäýñèéí õóðèìòëàëûã íýã ìºð òîãòîîñíîîð ºðãºäëèéã õóðäàí øóóðõàé øèéäýõ áîëîìæ á¿ðäñýí áºãººä ñîíãîí øàëãàðóóëòûí áàñ íýã òîìîîõîí áýëòãýë õàíãàãäñàí ãýæ áîëíî.

- ÀÌà òàâü ãàðóé õ¿íýý àæëààñ íü ÷ºëººëñºí ãýñýí.  Ýíý àæëûã ÿìàð øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò õàðãàëçàí øèéäâýðëýñýí áîë?

 

ÑÎÍÃÎÍ ØÀËÃÀÐÓÓËÀËÒÀÍÄ ÒÎÌ ÌªÍê ÒÀÂÈÕ ÍÜ ×ÓÕÀË ÁÈØ ÌÝÐÃÝÆËÈÉÍ, ÁÎÄÈÒÎÉ ÒªÑªË ÈЯ¯ËÝÕ ÍÜ ÃÎË ¯Ç¯¯ËÝËÒ ÁÎËÍÎ

- ªíãºðºã÷ îíä 2007 îíû õýýðèéí àæëûí òàéëàíã ãàçàð äýýð íü øàëãàõàä îëîí çºp÷èë èëýðñýí ãýæ äóóëñàí. Ãàðñàí çºð÷ëèéí äàãóó ÿìàð àðãà õýìæýý àâàãäàõ âý?

- Íèéò 450 òàëáàéí õýýðèéí àæëûí ÿâöûã ãàçàð äýýð íü î÷èæ øàëãàõàä 180-ààä òàëáàéä àæèë îãò õèéãäýýã¿é, òàéëàíãàà áóðóó  çºð¿¿ áè÷èæ ºãñºí, õèéãäýæ áóé àæëûíõàà õýìæýýã íýìæ ãàðãàñàí ãýýä íýëýýäã¿é çºð÷èë èëýðñýí. Äàë øàõàì òàëáàéä õýýðèéí àæèë îãò õèéãäýýã¿é áàéãàà íü íîòëîãäñîí ó÷ðààñ òóñãàé çºâøººðëèéã  öóöëàõ àðãà õýìæýý àâàãäàõ íü òîäîðõîé. ̺í çàðäëûí äîîä õýìæýýãýý áîäèò áàéäëààñ çºð¿¿ëæ õóóðàì÷ààð ãàðãàñàí çóó ãàðóé çºð÷èë èëýðñýí ó÷ðààñ çîõèõ àðãà õýìæýý àâàãäàíà. Îäîîãèéí áàéäëààð øàëãàëòûí ä¿ãíýëòèéã ÓÌÕÃ-ò õ¿ðã¿¿ëýõýýð áýëýí áîëîîä áàéíà. Åð íü àðèëæààëàõ çîðèëãîîð òóñãàé çºâøººðºë àâñàí àæ íýãæ¿¿ä òàëáàéäàà õýýðèéí àæèë ÿâóóëàëã¿é ëèöåíçýý ºíäºð ¿íý õ¿ðýõèéã õ¿ëýýæ áàéãàà ãàæ òîãòîëöîîã õóóëèéí äàãóó öýãöëýíý. Áèä öààøèä àéìàã ñóìûí óäèðäëàãàòàé èë¿¿ óÿëäààòàé àæèëëàæ ìýäýýëëýýð õàíãàõ, çààâàð çºâëºãºº ºã÷ äýìæèõ áîäëîãî áàðèõ ó÷è𠺺ðèéí îðîí íóòàãò áàéãàà õàéãóóëûí òóñãàé çºâøººðºëòýé àæ àõóéí íýãæ¿¿äèéí òàëààðõ ìýäýýëëèéã ìàíàé ãàçàðò èð¿¿ëýõèéã õ¿ñ÷ áàéíà. Óäàõã¿é áèä àéìàã ñóìûí óäèðäëàãóóäòàé óóëçàæ, õàìòàð÷ àæèëëàõ á îäëîãûã èë¿¿ ºðãºí õ¿ðýýòýé çîõèîí áàéãóóëíà.

- Òóñãàé çºâøººðºë îëãîõ àæèë ò¿ð çîãñîîä áàéãàà. Õýçýýíýýñ ýíý àæèë õýâèéí ÿâàãäàæ ýõëýõ âý?